Επιδημία πανώλης είναι σε εξέλιξη στη Μαδαγασκάρη. Από την 1η Αυγούστου 2017 έως τις 12 Οκτωβρίου 2017 αναφέρθηκαν 684 κρούσματα (350 ύποπτα, 271 πιθανά, 63 επιβεβαιωμένα) πανώλης, συμπεριλαμβανομένων 57 θανάτων, σε 35 από τις 114 περιοχές της χώρας.
Πρόκειται για 474 κρούσματα πνευμονικής πανώλης, 156 κρούσματα βουβωνικής πανώλης, ένα κρούσμα σηψαιμικής πανώλης και 54 κρούσματα δεν έχουν ταυτοποιηθεί. Τουλάχιστον 15 επαγγελματίες υγείας έχουν μολυνθεί από την αρχή της επιδημίας. Τα περισσότερα κρούσματα ανακοινώθηκαν στην πρωτεύουσα Antananarivo, στην παραθαλάσσια πόλη Toamasina και στην αγροτική περιοχή Faratsiho.
Γεωγραφική κατανομή κρουσμάτων πανώλης έως τις 12 Οκτωβρίου 2017
Καθώς η επιδημία είναι σε εξέλιξη, ο συνολικός αριθμός των κρουσμάτων μπορεί να αλλάξει λόγω
επαναταξινόμησης, αναδρομικής διερεύνησης και διαθεσιμότητας εργαστηριακών αποτελεσμάτων.
Η πανώλη ενδημεί στο οροπέδιο της Μαδαγασκάρης (επαρχία Ankazobe, όπου ξεκίνησε η τρέχουσα επιδημία). Εποχική αύξηση των κρουσμάτων, κυρίως βουβωνικής πανώλης, συνήθως αναφέρεται κάθε χρόνο από τον Σεπτέμβριο έως τον Απρίλιο.
Στις 29 Σεπτεμβρίου επιβεβαιώθηκε η πνευμονική πανώλη ως αιτία θανάτου σε αθλητή μπάσκετ από τις Σεϋχέλλες που συμμετείχε στο πρωτάθλημα μπάσκετ “Indian Ocean Club” (23 Σεπτεμβρίου – 1 Οκτωβρίου) στη Μαδαγασκάρη. Επίσης, στις 3 Οκτωβρίου επιβεβαιώθηκε με πνευμονική πανώλη ένας διαιτητής μπάσκετ, που συμμετείχε στην ίδια διοργάνωση, από τη Νότιο Αφρική. Ο κίνδυνος εμφάνισης κρουσμάτων πανώλης που σχετίζονται με τη διοργάνωση είναι υπό εκτίμηση, καθώς όλοι οι συμμετέχοντες ελέγχονται. Στις 10 Οκτωβρίου 2017 το Υπουργείο Υγείας στις Σεϋχέλλες ανακοίνωσε πιθανό κρούσμα πνευμονικής πανώλης σε ταξιδιώτη που επέστρεψε από τη Μαδαγασκάρη. Οι επαφές του κρούσματος είναι υπό διερεύνηση.
Η πανώλη είναι ζωονόσος των τρωκτικών και των ψύλλων τους, που προκαλείται από το βακτήριο Yersinia pestis. Μεταδίδεται στα ζώα και στον άνθρωπο μετά από δήγμα μολυσμένου ψύλλου, μέσω άμεσης επαφής με άρρωστα ζώα ή το κρέας τους και την εισπνοή σταγονιδίων. Η νόσος χαρακτηρίζεται από πυρετό, ρίγη, κεφαλαλγία, κακουχία, βαριά γενική κατάσταση, λευκοκυττάρωση και εκδηλώνεται με μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες κύριες κλινικές μορφές: τοπική λεμφαδενίτιδα (βουβωνική πανώλη), σηψαιμία χωρίς εμφανή λεμφαδενίτιδα (σηψαιμική πανώλη) και πνευμονική πανώλη. Ο χρόνος επώασης είναι 1-7 ημέρες, ανάλογα με την μορφή της πανώλης. Ιδιαίτερα για την πνευμονική πανώλη συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν από το πρώτο 24ωρο μετά την έκθεση.
Οδηγίες για τους ταξιδιώτες
Σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα ο κίνδυνος για τους ταξιδιώτες στη Μαδαγασκάρη θεωρείται πολύ χαμηλός. Ωστόσο, οι ταξιδιώτες που επισκέπτονται τη Μαδαγασκάρη και τις Σεϋχέλλες συνιστάται να ενημερωθούν για την τρέχουσα επιδημία πανώλης και να γνωρίζουν ότι η πανώλη ενδημεί στη Μαδαγασκάρη. Οι ταξιδιώτες σε αγροτικές περιοχές όπου ενδημεί η πανώλη διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο αν συμμετέχουν σε κυνήγι, κατασκηνώνουν ή δεν είναι εφικτό να αποφύγουν την επαφή με τα τρωκτικά. Δεν υπάρχει εμβόλιο για την πρόληψη της νόσου. Οι ταξιδιώτες συνιστάται:
- Να εφαρμόζουν τα ατομικά μέτρα προστασίας από τα έντομα και να χρησιμοποιούν στο ακάλυπτο δέρμα εντομοαπωθητικά σκευάσματα που περιέχουν δραστικές ουσίες εγκεκριμένες στην Ευρώπη όπως DEET (N-diethyl-m-toluamide) κ.α.
- Να αποφεύγουν την επαφή με άρρωστα ή νεκρά ζώα.
- Να αποφεύγουν τη στενή επαφή με άτομα που έχουν εμφανίσει συμπτώματα ή έχουν διαγνωστεί με πνευμονική πανώλη.
- Να αποφεύγουν χώρους με συνωστισμό όπου πρόσφατα αναφέρθηκαν κρούσματα πνευμονικής πανώλης.
Προφυλακτική αγωγή συνιστάται μόνο σε άτομα που ήρθαν σε στενή επαφή με κρούσματα πανώλης ή ήρθαν σε επαφή με άρρωστα ζώα ή τσιμπήθηκαν από μολυσμένους ψύλλους.
Οι ταξιδιώτες συνιστάται να αποφεύγουν την αυτοχορήγηση αντιβιοτικών ως προφύλαξη, εκτός και αν συσταθεί από επαγγελματία υγείας.
Μετά την επιστροφή
Οι ταξιδιώτες θα πρέπει να παρακολουθούν την υγεία τους για 10 ημέρες και αν παρουσιάσουν συμπτώματα συμβατά με τη νόσο και είχαν έρθει σε επαφή με τρωκτικά ή ψύλλους ή άτομο που εμφάνισε συμπτώματα ή διαγνώστηκε με πνευμονική πανώλη πρέπει να αναζητήσουν άμεσα ιατρική βοήθεια και να αναφέρουν το ιστορικό του ταξιδιού τους.